Nieuw Europees grenssysteem EES volledig van kracht aan alle Schengenbuitengrenzen

Sinds kort verloopt de grenscontrole voor reizigers van buiten de Europese Unie op een andere manier. Het nieuwe Entry/Exit System, kortweg EES, registreert voortaan digitaal wanneer iemand het Schengengebied binnenkomt en weer verlaat. Daarmee komt een einde aan het handmatig stempelen van paspoorten en start een nieuwe fase in het Europese grensbeheer.

Het EES geldt voor alle niet-EU-reizigers die voor een kort verblijf naar het Schengengebied komen, ongeacht of zij een visum nodig hebben of niet. Bij de eerste grenspassage worden persoonlijke gegevens uit het reisdocument vastgelegd, aangevuld met een gezichtsopname en vingerafdrukken. Die informatie wordt centraal opgeslagen en bij volgende reizen opnieuw gebruikt om de identiteit te verifiëren en de verblijfsduur automatisch te berekenen.

Voor de meeste reizigers is vooral de eerste registratie merkbaar. Die neemt meer tijd in beslag dan de vroegere paspoortcontrole, zeker op drukke luchthavens en grensovergangen. In de praktijk betekent dit dat passagiers soms langer moeten wachten, omdat elke registratie individueel wordt afgehandeld en biometrische gegevens correct moeten worden opgenomen. Vooral in de opstartfase leidt dat tot vertragingen en gemiste aansluitingen.

Bij latere reizen zou het systeem net sneller moeten werken. Omdat de gegevens al in het systeem zitten, volstaat een controle van de biometrie en het reisdocument om toegang te verlenen. Voor grensautoriteiten biedt dit een nauwkeuriger overzicht van wie zich in het Schengengebied bevindt en hoe lang. Overschrijding van de toegestane verblijfsduur wordt automatisch zichtbaar, wat het opsporen van zogenoemde overstayers vereenvoudigt.

Het systeem wordt in alle Schengenlanden gebruikt, met uitzondering van Ierland en Cyprus. Voor EU-burgers verandert er niets aan de grensprocedure. Het EES maakt deel uit van een bredere digitalisering van het Europese grensbeleid, waarin later ook een voorafgaande reistoestemming voor visumvrije reizigers een rol zal spelen. In de dagelijkse praktijk betekent het vooral dat reizen naar Europa formeler en beter geregistreerd verloopt, met zichtbare gevolgen aan de grenspost zelf.